Eylandt Flielandt

Cultuur Historische Vereniging

Vlieland, dorp op grens van water en land

Deze lezing ging over het archeologisch onderzoek dat is gedaan tijdens de dijkversterkingswerkzaam- heden aan de Waddendijk van 2024. De lezing werd verzorgd door de senior-archeoloog drs. B.I. van Hoof van RAAP Archeologisch Adviesbureau. Hij leidde destijds het archeologisch proefsleuvenonder- zoek en de opgravingen die werden gedaan.

Er waren 22 belangstellenden, voor het merendeel eilanders, die het verhaal geïnteresseerd volgden, ondanks dat het niet bepaald “museum-weer” was. Maar in Betzy's kelder, in Museum Tromp's Huys was het goed uit te houden.

Tijdens zijn verhaal dat als titel “Vlieland, dorp op grens van water en land” droeg, ging de heer van Hoof in op het voor- onderzoek dat door Vestigia, een advies- en onderzoeks- bureau op het gebied van archeologie en cultuurhistorie, was gedaan.

Uit dit vooronderzoek kwamen 7 locaties naar voren waar nader onderzoek moest worden gedaan.

Op een 17e eeuwse kaart van “oost vlielandt” staat heel duidelijk ingetekend dat er parallel aan de huidige Dorpsstraat nog een weg liep langs het wad waaraan huizen stonden waarvan de achtertuinen ongeveer grensden aan de achtertuinen van de huizen die nu langs de dijk liggen, de zg. Lage zijde.


Waar later de dijk en de nog later verhoogde en versterkte huidige dijk ligt, was het dus ooit bebouwd.

En omdat de waddendijk voor een flink deel op de schop ging waarbij ook de duiker ter hoogte van het museum en de afvoerleiding naar het wad werden aangepast, kon er vooral onderzoek naar deze bebouwing worden gedaan.

In zijn presentatie nam van Hoof ons mee langs elk van de plekken waar onderzoek is gedaan. Aan de hand van de getoonde foto's kregen de aandachtig luisterende toehoorders en goede indruk hoe de opgravingswerkzaamheden in zijn werk gingen en wat men in de grond aan bebouwingsresten aantrof.


Maar ook veel stukken van aardewerk gebruiksgoed uit de 17e eeuw en Delfts blauwe wandtegels. Deze laatste kwamen vermoedelijk voor een belangrijk deel uit Harlingen vandaan. Van hetzelfde type als nu nog in het Museum Tromp's Huys valt te bewonderen.

Ook dit jaar werd er tijdens de Nationale Archeologiedagen, waarbij door het hele land het verleden tot leven wordt gebracht, op Vlieland aandacht besteed aan de archeologie op ons eiland.

Speciaal hiervoor werd er een lezing gehouden op 20 juni waarvoor Museum Tromp's Huys, Archeogroep Vlieland en de Cultuur Historische Vereniging "Eylandt Flielandt" de handen ineen hadden geslagen.

Vooronderzoek


Natuurlijk troffen de archeologen ook veel kleine restanten aan, waarvan heel veel puin was van de gebouwen die er ooit stonden.


Dit artikel werd gepubliceerd in Tien Eeuwen Eylandt Flielandt in augustus 2026. Het bodemonderzoek heeft plaats gevonden in 2024.




Natuurlijk kwam er ook de vraag of er vondsten bekeken konden worden. Dat was helaas niet mogelijk. Nadat de gevonden artefacten bestudeerd en beschreven zijn, moeten ze worden overgedragen aan het provinciaal depot waar ze bewaard blijven. Maar gelukkig hebben we de foto's nog. Van een aantal zeer interessante en bijzondere voorwerpen zoals stukken van een pannenkoekenschotel, uit het midden van de 17e eeuw en een groot Lakenlood uit Amsterdam uit de 16e of 17e eeuw waren gedetailleerde foto's te zien.

De tijd vloog om en nadat de heer van Hoof zijn verhaal had beëindigd en nog een aantal vragen had beantwoord, waren we al ruim een uur verder.

Alle bezoekers waren het erover eens dat het een machtig interessante invulling van de Nationale Archeologiedagen op Vlieland was geweest.


Wie in detail nog de beschrijving van dit onderzoek wil nalezen, kan daarvoor het onderzoeksrapport downloaden dat onder aan deze pagina staat.

Afb 9-Lakenlood Amsterdam


Afb 8-Fragmenten pannenkoekenschotel


Afb 7-Fragmenten Delfts blauwe wandtegels 1620-1650


Afb 6-Fragmenten aardewerk gebruiksgoed


Afb 5-Gevonden bebouwingsresten onder de dijk


Afb 4-Detail 17e-eeuwse kaart met verdwenen straat langs het wad


Afb 3-Kaart met geplande onderzoeklocaties

Afb 2-Vooronderzoek door Vestigia

Afb 1-Betzy's kelder met publiek


Bodemonderzoek

Het volledige verslag van het onderzoek

Download hier het rapport